آیا نگران در آوردن گچ بینی خود هستید؟

اسپلینت بینی برای بسیاری از افرادی که جراحی بینی انجام داده اند، اولین سوال جدی بعد از عمل است. خیلی از بیماران وقتی از اتاق عمل خارج می شوند، بیشتر از هر چیز به این فکر می کنند که این محافظ روی بینی دقیقا چه کاری انجام می دهد، چند روز باید باقی بماند و اگر شل شود یا خیس شود، آیا روی نتیجه جراحی تاثیر می گذارد یا نه. این سوال ها کاملا طبیعی است، چون بخش مهمی از نگرانی بیمار نه به خود عمل، بلکه به روزهای بعد از آن مربوط می شود.
شناخت درست اسپلینت بینی کمک می کند دوره نقاهت با آرامش بیشتری طی شود و بیمار بداند در هر مرحله باید به چه نکاتی توجه کند. اگر شما هم می خواهید بدانید اسپلینت بینی چیست، چه تفاوتی با چسب و تامپون دارد، چه زمانی برداشته می شود و در این مدت چه مراقبت هایی اهمیت بیشتری دارد، در ادامه این مطلب همه نکات مهم را به زبان ساده و دقیق می خوانید.

اسپلینت بینی چیست؟

اسپلینت بینی یک محافظ خارجی است که بعد از جراحی روی پل بینی قرار می گیرد تا از ساختار جدید بینی حمایت کند. این وسیله معمولا از جنس پلاستیک پزشکی، مواد ترموپلاستیک یا ترکیبی از لایه های سبک و مقاوم ساخته می شود و روی چسب بینی قرار می گیرد. هدف اصلی از استفاده از اسپلینت بینی این است که در روزهای ابتدایی بعد از جراحی، استخوان و غضروف در وضعیت اصلاح شده ثابت بمانند و در برابر ضربه یا فشار ناگهانی محافظت شوند.
بسیاری از بیماران اسپلینت بینی را با گچ بینی اشتباه می گیرند، در حالی که در عمل کردن بینی امروزه بیشتر از محافظ های سبک و فرم پذیر استفاده می شود. این وسیله بخشی از فرآیند درمان است و صرفا برای ظاهر یا پوشاندن بینی به کار نمی رود. در واقع، وجود اسپلینت به جراح کمک می کند تا نتیجه اولیه جراحی در هفته اول بهتر حفظ شود و بیمار نیز با احتیاط بیشتری از بینی خود مراقبت کند.

کاربرد اسپلینت بینی بعد از جراحی

مهم ترین کاربرد اسپلینت بینی، ثابت نگه داشتن اسکلت بینی در روزهای ابتدایی بعد از عمل است. در این دوره، استخوان های بینی ممکن است بعد از اصلاح قوز، استئوتومی یا تغییرات ساختاری، نیاز به حمایت خارجی داشته باشند تا در موقعیت جدید باقی بمانند. اسپلینت بینی این حمایت را فراهم می کند و اجازه می دهد بافت ها در شرایطی کم تنش ترمیم شوند.
علاوه بر نقش ثابت کننده، اسپلینت بینی تا حدی از بینی در برابر برخوردهای ناگهانی نیز محافظت می کند. البته این محافظت نسبی است و به معنای ایمنی کامل در برابر ضربه نیست. با این حال، وجود اسپلینت باعث می شود بیمار در فعالیت های روزمره محتاط تر باشد و اطرافیان نیز متوجه شوند که بینی در دوره حساس بعد از جراحی قرار دارد. به همین دلیل، اسپلینت هم نقش درمانی دارد و هم بخشی از مراقبت عملی پس از عمل محسوب می شود.

اسپلینت بینی چند روز باید بماند؟

مدت زمان باقی ماندن اسپلینت بینی معمولا بین ۵ تا ۷ روز است، اما این زمان بسته به نوع جراحی، تکنیک جراح و شرایط ترمیم در هر بیمار می تواند کمی متفاوت باشد. در اغلب موارد، اسپلینت در اولین ویزیت بعد از عمل توسط جراح برداشته می شود. تصمیم گیری در مورد زمان دقیق برداشتن آن باید فقط توسط پزشک انجام شود، زیرا برداشتن زودتر از موعد ممکن است روند تثبیت ساختار بینی را مختل کند.
برخی بیماران تصور می کنند هرچه اسپلینت بینی مدت بیشتری روی بینی بماند، نتیجه بهتر خواهد بود، اما این تصور درست نیست. اسپلینت فقط برای دوره مشخصی طراحی شده و استفاده طولانی تر از حد لازم، مزیت اضافه ای ایجاد نمی کند. مهم تر از مدت زمان، این است که اسپلینت در طول این چند روز خشک، ثابت و بدون دستکاری باقی بماند تا وظیفه خود را به درستی انجام دهد.

تفاوت اسپلینت بینی با تامپون و چسب بینی

اسپلینت بینی، تامپون بینی و چسب بینی هر کدام کاربرد متفاوتی دارند و نباید به جای هم در نظر گرفته شوند. اسپلینت روی سطح خارجی بینی قرار می گیرد و وظیفه آن حمایت از اسکلت بینی و محافظت از ساختار جدید بعد از عمل است. در مقابل، تامپون داخل حفره بینی قرار داده می شود و معمولا برای کنترل خونریزی یا حمایت از تیغه بینی در ساعات یا روزهای اول استفاده می شود.
چسب بینی نیز کاربردی متفاوت از اسپلینت دارد. چسب بیشتر برای کنترل ورم و کمک به فرم گیری پوست روی ساختار جدید بینی استفاده می شود، در حالی که اسپلینت نقش حمایتی و تثبیت کننده دارد. به بیان ساده، اسپلینت بینی یک محافظ خارجی موقت در هفته اول است، اما چسب بینی ممکن است برای چند هفته ادامه پیدا کند. شناخت تفاوت این سه مورد به بیمار کمک می کند مراقبت بعد از جراحی را دقیق تر و با درک بهتر انجام دهد.

تا زمانی که گچ بینی شما برداشته نشده است باید از موارد زیر اجتناب کنید:

• ضربه زدن به چیزهای مختلف- گچ بینی شما محکم است اما ضخامت آن به اندازه ی گچ بازو یا پا نیست. ضربات محکم یا اثرات خشن می تواند از طریق همان گچ به بینی شما آسیب بزند. نیازی نیست که دست خود را جلوی صورتتان بگیرید و راه هر چیزی که ممکن است به صورت شما نزدیک شود را مسدود کنید، فقط حواستان به اطرفتان باشد تا حتی الامکان از وارد شدن هر گونه ضربه به صورت شما جلوگیری شود.
• کشیدن کچ بینی- با شروع فرآیند بهبود، تورم بینی فروکش می کند و ممکن است گچ بینی شما شل شود. حتی ممکن است آنقدر شل شود که نزدیک به افتادن باشد. حتی اگر اینطور بود وسوسه نشوید که آن را بکنید. کندن و کشیدن باعث می شود گچ بینی زودتر از موقع در بیاید و به بینی و فرآیند بهبود شما آسیب بزند.
• خیس شدن گچ بینی- گچ بینی هم مانند همه ی گچ ها نباید خیس و مرطوب شود. آب باعث می شود که گچ بینی شل شود و نقش کاربردی و ساختاری خود را از دست بدهد و این یعنی نمی تواند وظیفه ی حمایت و پشتیبانی از بینی شما را در طول دوران بهبود به خوبی انجام دهد. تا قبل از اینکه گچ بینی شما برداشته شود برای جلوگیری از خیس شدن صورتتان از اسفنج یا وان حمام استفاده کنید. اگر واقعا نیاز دارید که صورتتان را بشویید این کار را خیلی با دقت انجام دهید و سعی کنید اطراف گچ بینی نروید.

آیا خیس شدن اسپلینت بینی خطرناک است؟

خیس شدن اسپلینت بینی می تواند باعث شل شدن چسب های زیر آن و کاهش استحکام اتصال اسپلینت به بینی شود. وقتی اسپلینت رطوبت بگیرد، ممکن است از جای خود فاصله بگیرد یا به درستی روی ساختار بینی ننشیند. به همین دلیل، در روزهای اول بعد از عمل باید هنگام شستشوی صورت، حمام کردن یا شستن موها، از رسیدن آب مستقیم به بینی جلوگیری شود.
اگر اسپلینت بینی به طور اتفاقی کمی مرطوب شد، نباید آن را با دست جابه جا کرد یا فشار داد. در چنین شرایطی بهتر است موضوع با مطب جراح مطرح شود تا در صورت نیاز راهنمایی لازم ارائه شود. اگر اسپلینت کاملا خیس شده، لق شده یا از یک سمت بلند شده باشد، ممکن است نیاز به بررسی حضوری وجود داشته باشد. رعایت همین نکته ساده می تواند از اختلال در مراقبت هفته اول جلوگیری کند.