آمپول کورتون یکی از ابزارهای کمکی و بسیار مهم در دوره نقاهت جراحی بینی است که بسیاری از جراحان برای کنترل تورم و جلوگیری از ایجاد بافت اضافه از آن استفاده میکنند. اگرچه نام کورتون ممکن است برای برخی افراد نگران کننده باشد، اما تزریق موضعی آن در ناحیه بینی تفاوت زیادی با مصرف سیستمیک و خوراکی داروهای کورتونی دارد. این آمپول معمولا حاوی ماده ای به نام تریامسینولون است که خاصیت ضدالتهابی بسیار قوی دارد و به نشستن بهتر پوست روی اسکلت جدید بینی کمک میکند.
استفاده از آمپول کورتون به ویژه در افرادی که دارای پوست ضخیم یا اصطلاحا بینی گوشتی هستند، اهمیت دوچندانی پیدا میکند. این بیماران معمولا با تورم های طولانی مدت و خطر تشکیل بافت اسکار (گوشت اضافه) روبرو هستند که کورتون میتواند با مهار فعالیت سلول های فیبروبلاست، این روند را کنترل کند. در این مقاله به بررسی دقیق ماهیت کورتون، نحوه تزریق آن پس از جراحی و عوارضی که ممکن است به همراه داشته باشد میپردازیم.
کورتون چیست؟
کورتون یا کورتیکواستروئید در واقع نسخه مصنوعی هورمون هایی است که به طور طبیعی در غدد فوق کلیوی بدن انسان تولید میشوند. این داروها به دلیل توانایی بالایی که در سرکوب سیستم ایمنی و کاهش التهاب دارند، در طیف گسترده ای از بیماری ها از جمله حساسیت ها، بیماری های خودایمنی و التهابات پس از جراحی استفاده میشوند. در حوزه جراحی زیبایی، کورتون به عنوان یک کاتالیزور برای تسریع روند بهبودی و کاهش پاسخ های التهابی شدید بدن به کار میرود.
وقتی جراحی بینی انجام میشود، بافت های نرم دچار تروما و التهاب میشوند. کورتون با اثرگذاری بر دیواره عروق و کاهش نفوذپذیری آن ها، مانع از تجمع بیش از حد مایعات در فضای بین سلولی میشود. این دارو انواع مختلفی دارد که شامل فرم های تزریقی، خوراکی و موضعی می شود. در جراحی بینی، تمرکز اصلی بر تزریق موضعی و مستقیم به بافت بینی است تا بیشترین تاثیر را در محل هدف داشته باشد و کمترین اثر را بر کل سیستم بدن بگذارد.
نحوه مصرف کورتون بعد از عمل بینی
نحوه مصرف کورتون بعد از عمل بینی معمولا به صورت تزریق مستقیم در نواحی متورم بینی توسط جراح انجام میشود. پزشک پس از معاینه بینی در جلسات ویزیت ماهانه، اگر متوجه شود که تورم در یک ناحیه خاص (مانند بالای نوک بینی) بیش از حد معمول باقی مانده است، تزریق را پیشنهاد میدهد. این کار معمولا زودتر از هفته چهارم یا ششم بعد از جراحی انجام نمیشود، زیرا در هفته های اول تورم کاملا طبیعی است و باید اجازه داد بدن روند اولیه ترمیم را طی کند.
تزریق کورتون باید با دقت بسیار بالا و در عمق مناسب بافت انجام شود. اگر تزریق بیش از حد سطحی باشد، ممکن است باعث نازک شدن پوست یا تغییر رنگ آن شود. جراح معمولا مقدار کمی از دارو را با لیدوکائین مخلوط میکند تا درد ناشی از تزریق کاهش یابد. تعداد دفعات تزریق بستگی به پاسخ بدن بیمار دارد؛ برخی افراد با یک بار تزریق به نتیجه دلخواه میرسند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به دو یا سه بار تزریق با فاصله های چند هفته ای نیاز داشته باشند.
جهت مشاوره تخصصی با دکتر طاهریان می توانید فرم زیر را پر کنید.
نحوه مصرف آمپول کورتون پس از جراحی
نحوه مصرف آمپول کورتون پس از جراحی صرفا محدود به تزریق مستقیم در بینی نیست و گاهی پزشک برای کاهش تورم کلی صورت، یک دوز آمپول کورتون به صورت عضلانی تجویز میکند. این روش معمولا در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول پس از عمل کاربرد دارد تا از بروز کبودی های شدید و ورم های حاد در ناحیه چشم ها و گونه ها جلوگیری شود. تزریق عضلانی اثر سیستمیک دارد و به کل بدن کمک میکند تا با استرس ناشی از جراحی بهتر مقابله کند.
اما در فازهای بعدی نقاهت، یعنی از ماه دوم به بعد، تمرکز بر تزریق داخل بافتی است. در این مرحله، جراح از سوزن های بسیار ظریف انسولین برای وارد کردن دارو به لایه های زیرین پوست بینی استفاده میکند. نکته بسیار مهم این است که بیماران نباید خودسرانه اقدام به تزریق یا مصرف قرص های کورتونی کنند، زیرا دوز نامناسب میتواند روند ترمیم زخم ها را به تاخیر انداخته و حتی باعث آسیب به غضروف های بینی شود.
عوارض آمپول کورتون
آمپول کورتون علیرغم فواید زیادی که در کنترل تورم دارد، در صورت عدم رعایت تکنیک صحیح یا مصرف بی رویه میتواند عوارضی به همراه داشته باشد. یکی از شایع ترین عوارض موضعی، نازک شدن پوست (آتروفی) در محل تزریق است. اگر دارو در مقدار زیاد یا در لایه های خیلی سطحی پوست تزریق شود، ممکن است باعث ایجاد فرورفتگی های کوچک در سطح بینی شود که اصلاح آن ها دشوار است. همچنین احتمال تغییر رنگ پوست و سفید شدن موضعی آن در محل تزریق وجود دارد.
علاوه بر عوارض پوستی، تزریق های مکرر کورتون میتواند باعث تضعیف سیستم ایمنی در آن ناحیه شده و احتمال عفونت های موضعی را افزایش دهد. در موارد نادر، اگر کورتون به صورت سیستمیک و در دوزهای بالا جذب شود، ممکن است باعث افزایش فشار خون، احتباس آب در بدن و افزایش سطح قند خون شود. به همین دلیل، پزشکان همیشه سعی میکنند از کمترین دوز موثر برای رسیدن به نتیجه مطلوب استفاده کنند تا احتمال بروز این عوارض به حداقل برسد.
عوارض کورتون برای خانم ها
عوارض کورتون برای خانم ها میتواند شامل حساسیت های بیشتری باشد که به سیستم هورمونی آن ها مربوط می شود. یکی از موارد شایع، اختلال در چرخه قاعدگی پس از دریافت دوزهای کورتون است. کورتون به دلیل شباهت ساختاری با برخی هورمون های بدن، میتواند تعادل محور هیپوفیز-آدرنال را موقتا تغییر دهد و باعث تاخیر یا تغییر در شدت خونریزی ماهانه شود. این موضوع معمولا گذرا است و پس از مدتی به حالت عادی برمیگردد.
همچنین خانم ها ممکن است بیشتر از آقایان دچار تغییرات خلقی، اضطراب یا بی خوابی کوتاه مدت پس از تزریق کورتون شوند. در موارد مصرف طولانی مدت یا دوزهای بالا، خطر پوکی استخوان و نازک شدن لایه های درونی پوست نیز در خانم ها بیشتر دیده میشود. البته در جراحی بینی چون دوز تزریقی بسیار محدود و موضعی است، احتمال بروز این عوارض جدی بسیار کم است، اما آگاهی از آن ها برای مدیریت بهتر دوره نقاهت ضروری است.
